Hejt wśród nastolatków.. przemoc online

Współczesny nastolatek żyje jednocześnie w dwóch światach: offline i online. Ten drugi, choć nienamacalny potrafi ranić tak samo, a czasem nawet dotkliwiej. Jednym z najpoważniejszych zjawisk, z którymi mierzą się młodzi ludzie w sieci, jest hejt. 
To słowo pada dziś często, ale nie zawsze wiemy, co dokładnie oznacza i dlaczego wśród nastolatków przybiera tak dużą skalę. Słowo hejt pochodzi od angielskiego „hate” i oznacza nienawiść. Jednak w kontekście internetu słowo to ma szersze znaczenie. 
Hejt to wrogie, agresywne, pogardliwe lub poniżające wypowiedzi, których celem jest zranienie, ośmieszenie lub zastraszenie drugiej osoby. W praktyce może to być:  wyzywanie (np. „jesteś beznadziejny”, „ale wstyd, kim ty jesteś?”), wyśmiewanie (wyglądu, orientacji, pochodzenia, pasji) ośmieszanie czyjej aktywności 
w sieci (zdjęć, postów, informacji), szerzenie plotek, a także publiczne ocenianie innych w sposób mający upokorzyć. Warto zaznaczyć, że hejt nie jest krytyką. Krytyka mówi o zachowaniu 
lub pomyśle, natomiast hejt o wartości człowieka. Krytyka ma wskazywać rozwiązania podczas, gdy hejt ma przede wszystkim ranić. Zjawisko hejtu wśród nastolatków wynika z kilku nakładających się czynników: 

• anonimowość (prawdziwa lub pozorna) - w sieci młody człowiek może powiedzieć coś, czego nigdy nie powiedziałby twarzą w twarz. Psychologowie mówią o „efekcie oczyszczonej społecznej inhibicji”, bo brak reakcji rozmówcy w czasie rzeczywistym obniża hamulce moralne.
• potrzeba uznania i akceptacji - w okresie dojrzewania najważniejsza jest grupa rówieśnicza. Czasem hejt jest próbą zwrócenia na siebie uwagi, zdobycia prestiżu, pokazania „dowcipu” kosztem innej osoby. Bywa też sposobem na dopasowanie się do grupy, która akceptuje agresję jako normę.
• presja porównywania się - media społecznościowe tworzą przestrzeń nieustannej obserwacji. Komentowanie może wynikać z frustracji, zazdrości, poczucia gorszości lub przeciwnie np. z poczucia wyższości.
• brak kompetencji emocjonalnych - nastolatkowie dopiero uczą się regulować emocje. Silne emocje i szybki dostęp do internetu to często impuls, który łatwo zamienia się w obraźliwy komentarz.
• przenoszenie napięć, niepowodzeń czy stresu z życia offline do środowiska online - hejt bywa „wentylem” frustracji: problemów szkolnych, rodzinnych, relacji koleżeńskich. Internet staje się miejscem, gdzie łatwiej wyrazić złość, bo nie trzeba patrzeć drugiej osobie w oczy.

Jak nastolatkowie hejtują? Formy, które widzimy… i te, których nie zauważamy Najbardziej widoczna forma: agresywne komentarze pod zdjęciami, postami, filmami. Często przybierają formę „lawiny”, ponieważ jedna negatywna reakcja napędza kolejne. Mniej widoczny, ale często bardziej bolesny jest hejt pojawiający się 
w wiadomościach prywatnych. Nastolatki wysyłają obraźliwe wiadomości bardzo często w grupach, co jeszcze wzmacnia presję i reakcje innych. Ośmieszające przeróbki zdjęć, krótkie filmiki, gify, które szybko się rozchodzą. Dla hejtera „żart”, jednak dla ofiary to upokorzenie i wstyd. Kolejną formą hejtu jest np. wyzywanie graczy, wyrzucanie z rozgrywki, wysyłanie nienawistnych komunikatów. Komentowanie ciała, ubioru, trądziku, wagi, stylu często pod przykrywką „szczerości” to także hejt. Równie ważne jest także wskazanie tzw. hejtu ukrytego — „pasive-aggressive”, np.: 

• ironiczne komentarze („No pięknie… jak na ciebie”).
• publikowanie „ogólnych” postów, które odnoszą się do konkretnej osoby, ale bez jej oznaczenia.
• ignorowanie, wykluczanie, tworzenie grup przeciwko komuś.

To również forma przemocy psychicznej. W okresie dojrzewania opinie rówieśników są kluczowe. Hejt może zniszczyć pewność siebie lub sprawić, że młody człowiek zacznie wątpić w swoją wartość. Stałe napięcie, strach przed kolejnym komentarzem, oczekiwanie na reakcje pod postem, to wszystko obciąża psychikę podobnie jak stres w realnych sytuacjach zagrożenia. Ofiary hejtu częściej rezygnują z aktywności online, przestają publikować, ograniczają kontakty społeczne. Badania pokazują wyraźną korelację między doświadczaniem hejtu, a objawami depresyjnymi, zaburzeniami snu i lękiem społecznym. Warto podkreślić, że hejt rodzi hejt, a ofiary mogą w pewnym momencie stać się sprawcami wobec innych. Co można zrobić? 

• nie odpowiadaj agresją na agresję,
• blokuj, zgłaszaj, usuwaj — to podstawowe narzędzia ochrony,
• nie bój się prosić o pomoc (nauczyciela, psychologa, rodzica),
• otaczaj się rówieśnikami, którzy wspierają, bo pozytywne relacje są najlepszą tarczą ochronną,
• jako rodzić przede wszystkim rozmawiaj (bez oceniania, 
  z ciekawością), nie bagatelizuj sygnałów („przecież to tylko internet”), ucz rozpoznawania hejtu i krytyki.

Hejt wśród nastolatków jest zjawiskiem powszechnym, ale nie jest naturalny, nie powinniśmy go traktować jako „normalnej części dorastania”. To poważna forma przemocy psychicznej, która może mieć długotrwałe konsekwencje. Zrozumienie, skąd bierze się hejt, jak działa i jak można mu przeciwdziałać, to pierwszy krok do budowania bezpieczniejszego środowiska dla młodych ludzi zarówno w internecie, jak i poza nim.